Μια καυτή εικόνα από το μέλλον

Ρώμη: η προσπάθεια μιας κοπέλας να δροσιστεί στην Πλατεία του Λαού.

Με τις πιο καυτές θερμοκρασίες που είχαν καταγραφεί ποτέ εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπα τμήματα της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Περισσότερες από έντεκα νότιες και κεντρικές ευρωπαϊκές χώρες εξέδωσαν προειδοποιήσεις προφύλαξης από την υψηλή θερμότητα.

Οι αρχές στην Ιταλία, την Ελβετία, την Ουγγαρία, την Πολωνία, τη Ρουμανία, τη Βοσνία, την Κροατία και τη Σερβία βρίσκονται σε «κόκκινο» συναγερμό, σύμφωνα με το δίκτυο ευρωπαϊκών προβλέψεων Meteoalarm, το ίδιο και η νότια Ισπανία και η Γαλλία.

Καθώς οι θερμοκρασίες σε πολλά σημεία έφτασαν ή υπερέβησαν τους 40 βαθμούς Κελσίου στον πιο παρατεταμένο καύσωνα στην περιοχή, από το 2003, οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης τέθηκαν σε κατάσταση αναμονής και οι πολίτες κλήθηκαν να παραμείνουν μέσα στα σπίτια και να αποφεύγουν μεγάλες διαδρομές.

Το κύμα καύσωνα, που βρίσκεται στην έκτη μέρα και αναμένεται να διαρκέσει μέχρι την ερχόμενη Τετάρτη -και στη χώρα μας σχεδόν μέχρι το τέλος της εβδομάδας-, ακολουθεί μια προηγούμενη περίοδο ακραίων θερμοκρασιών τον περασμένο μήνα που «πυροδότησε» μεγάλες πυρκαγιές, επιδείνωσε την ξηρασία στην Ιταλία και την Ισπανία και κατέστρεψε τις καλλιέργειες.

Την περασμένη Πέμπτη η υψηλότερη θερμοκρασία ήταν 42 βαθμοί Κελσίου στην Κόρδοβα της Ισπανίας και στην Κατάνια της Ιταλίας, ενώ στο Σπλιτ, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Κροατίας, σκαρφάλωσε στους 42,3 την Τετάρτη σπάζοντας το προηγούμενο υψηλό των 40 βαθμών Κελσίου που καταγράφηκε στις 18 Ιουλίου 2015.

Το κύμα καύσωνα αναμενόταν να κορυφωθεί με το θερμόμετρο να φτάνει τους 46 βαθμούς στην Ιταλία και σε τμήματα των Βαλκανίων.

Οι αρχές της Ιταλίας, η οποία υποφέρει από τη χειρότερη ξηρασία τα τελευταία 60 χρόνια, έχουν τοποθετήσει 26 πόλεις στη μέγιστη δυνατή ακραία προειδοποίηση, συμπεριλαμβανομένης της Βενετίας και της Ρώμης. Το ποσοστό νοσηλείας στη χώρα είναι 15% υψηλότερο από το φυσιολογικό.

Αν και το ρεκόρ υψηλότερης θερμοκρασίας στην Ευρώπη είναι οι 48 βαθμοί Κελσίου, που καταγράφηκε στην Αθήνα το 1977, οι τωρινές θερμοκρασίες σε πολλές περιοχές της νοτιοανατολικής Ευρώπης είναι έως και 10 μέχρι 15 βαθμούς Κελσίου υψηλότερες από τις κανονικές και πιθανόν να οδηγήσουν σε πολλούς θανάτους, αναφέρουν οι ειδικοί.

Ο σκληρός καύσωνας που χτύπησε την Ευρώπη τον Αύγουστο του 2003 προκάλεσε περισσότερους από 20.000 θανάτους που σχετίζονταν με τη θερμότητα, κυρίως ηλικιωμένων και ευάλωτων ατόμων, εκ των οποίων οι 15.000 στη Γαλλία, όπου είχαν εγκατασταθεί προσωρινά νεκροτομεία σε φορτηγά ψυγεία.

Χειρότερες προβλέψεις

Αυτές οι περίοδοι υπερβολικής ζέστης στη Νότια Ευρώπη θα μπορούσαν να είναι μια πρόγευση μελλοντικών γεγονότων. Μέσα σ’ αυτό το κυριολεκτικά καυτό τοπίο γνωστοποιήθηκαν την Παρασκευή τα αποτελέσματα μιας επιστημονικής μελέτης που αφορά την Ευρώπη, τα ευρήματα της οποίας είναι άκρως ανησυχητικά.

Σύμφωνα με αυτήν, οι θάνατοι λόγω ακραίων καιρικών συνθηκών στην ήπειρο θα μπορούσαν να αυξηθούν πενήντα φορές (από τις εκτιμώμενες 3.000 ανά έτος) και να φτάσουν τους 152.000 ετησίως μέχρι το τέλος του αιώνα, εάν δεν περιοριστεί η υπερθέρμανση του πλανήτη.

Το τίμημα θα είναι ιδιαίτερα υψηλό στην εύκρατη Νότια Ευρώπη, όπου οι θάνατοι εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών προβλέπεται να αυξηθούν από 11 ανά εκατομμύριο ανθρώπους ετησίως σε περίπου 700 ανά εκατομμύριο ετησίως.

Η επιστημονική ομάδα μελέτησε τις επιπτώσεις των επτά πιο επικίνδυνων τύπων καιρικών καταστροφών (κύματα καύσωνα και ψύχους, πυρκαγιές, ξηρασίες, πλημμύρες ποταµών, παράκτιες πλημμύρες και θύελλες) στα 28 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης και στην Ελβετία, τη Νορβηγία και την Ισλανδία από το 1981 έως το 2010.

Οι καύσωνες θα αποτελούν τις πλέον θανατηφόρες φυσικές καταστροφές και μπορεί να προκαλέσουν το 99% όλων των μελλοντικών θανάτων που σχετίζονται με τις ακραίες καιρικές συνθήκες.

Τα ευρήματα προβλέπουν επίσης σημαντική αύξηση στον αριθμό θανάτων από παράκτιες πλημμύρες, από 6 θανάτους τον χρόνο στην αρχή του αιώνα σε 233 ετησίως έως το τέλος του.

Εξάλλου, διαπιστώθηκε ότι οι καταστροφές λόγω του καιρού θα μπορούσαν να επηρεάσουν περίπου τα δύο τρίτα του ευρωπαϊκού πληθυσμού ετησίως έως το 2100. Αυτό σημαίνει ότι θα βρίσκονται εκτεθειμένοι ετησίως 351 εκατομμύρια άνθρωποι, σε σύγκριση με περίπου 25 εκατομμύρια ετησίως κατά την περίοδο αναφοράς.

Σε μια άλλη επιστημονική μελέτη, που δημοσιοποιήθηκε πριν από λίγες μέρες, οι προβλέψεις αναφέρουν ότι τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου πληθυσμού που ζει στη νοτιοανατολική Ασία θα έρθουν αντιμέτωπα με τουλάχιστον έναν ισχυρό καύσωνα και ότι εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι στην πολυπληθή Ινδία απειλούνται τις αμέσως επόμενες δεκαετίες από καύσωνες με υψηλή υγρασία, οι οποίοι θα μπορούσαν να σκοτώσουν ακόμη και υγιή άτομα μέσα σε ελάχιστες ώρες.

Με το πρώτο εξάμηνο του 2017 να ωθεί αυτό το έτος ώστε να καταστεί το δεύτερο θερμότερο στα χρονικά, ο υδράργυρος εξακολουθεί να σπάει όλα τα ρεκόρ μήνα με τον μήνα και χρόνο με τον χρόνο. Κι όλα δείχνουν ότι αυτό δεν αποτελεί ένα από τα «σημάδια» της κλιματικής αλλαγής. Μάλλον πρόκειται για τα πρώτα έντονα συμπτώματά της.